گفتگو با مهرناز لنكراني كارشناس بهينه سازي انرڿي در ساختمان و مسكنمصرف لجام گسيخته انرڿي يكي از معضلات بزرگ كشور است و باوجود آن كه سال هاي طولاني مسئولان با اين مورد درگير هستند و همواره به دنبال راهكاري براي رفع آن بوده اند همچنان اين مسئله پابرجاست. مبحث 19 مقرررات ملي ساختمان نيز يكي از راهكارهايي است كه در سال 1370 به تصويب هيات وزيران رسيد و اجراي آن در ساختمانهاي كشور الزامي شد، اما با وجود گذشت سال ها، هنوز اين مبحث به طور كامل اجرا نمي شود و با وجود اهميتي كه اين مبحث دارد شايد بسياري از افراد جامعه با اين مقوله آشنايي كامل ندارد تا در زمان خريد خانه به آن توجه و آن را از سازنده ساختمان تقاضا كنند، به همين منظور خبرنگار قلم سبز پاي صحبت هاي سركار خانم مهندس لنكراني، كارشناس شركت بهينه سازي مصرف سوخت در بخش ساختمان؛ كه سال ها بر روي مبحث 19 مقررات ملي ساختمان فعاليت كارشناسي داشته، نشسته است تا فرصتي براي آشنايي بيشتر با اين مبحث و اطلاع از چگونگي شكل گيري و نحوه اجراي آن در ساختمان ها فراهم شود.
ادامه مطلب- مبحث 19 مقررات ملي ساختمان را تعريف كنيد و بفرمائيد اجراي اين مبحث در ساختمان هاي كشور چقدر در صرفه جويي مصرف انرڿي تأثر گذار است؟
لنكراني: مطابق با ماده 33 قانون نظام مهندسي كشور، مسئوليت نظارت عاليه بر اجراي ضوابط و مقررات ملي ساختمان در طراحي و اجراي تمامي ساختمانها بر عهده وزارت مسكن و شهرسازي است. وزارت مسكن بر مبناي اين ماده اقدام به انتشار مقررات ملي ساختمان در 20 مبحث كرده است كه مبحث 19 آن مربوط به صرفهجويي در مصرف انرڿي در ساختمان است. مبحث 19 مقررات ملي ساختمان در سال 1370 به تصويب هيات وزيران رسيد و اجراي آن در ساختمانهاي كشور الزامي شد. اين مبحث چندين بار بازنگري شده كه آخرين آن در سال 1381 بوده و پس از بازنگري به تمامي ارگانهاي كشوري ابلاغ شده است. بر اساس مبحث 19 مقررات ملي ساختمان رعايت اين موارد در ساختمان الزامي است:
• عايقكاري حرارتي پوسته خارجي ساختمان ( عايقكاري حرارتي سقف و ديوارهايي كه با محيط بيرون و يا فضاهايي كه از نظر دمايي كنترل نميشوند و سقف پيلوت ) اجباري است.
• نصب پنجرههاي دوجداره با قابهاي آلومينيومي ترمال بريك، چوبي و يا P.V.C استاندارد
• عايقكاري حرارتي كانالهاي هوا، لولههاي تاسيسات و سيستم توليد آب گرم
• نصب سيستمهاي كنترلكننده موضعي دما نظير شيرهاي ترموستاتيك بر روي رادياتورها
• نصب سيستمهاي كنترل مركزي هوشمند و مجهز به سنسور اندازهگيري دماي هواي محيط
اجراي اين موارد حداقل 50% كاهش مصرف سوخت در ساختمان را به دنبال دارد.
- شركت بهينه سازي مصرف سوخت در اجراي مبحث 19 مقررات ملي ساختمان چه وظيفه اي دارد و تاكنون براي اجراي اين مبحث چه اقداماتي انجام داده است؟
لنكراني: شركت بهينهسازي مصرف سوخت وظيفه سياستگذاري مصرف انرڿي و تدوين استانداردهاي مصرف و برچسب انرڿي و ارائه راهكارهاي مصرف منطقي انرڿي را از جانب وزارت نفت به عهده دارد. از آنجايي كه بخش عمدهاي از تلفات انرڿي در ساختمانها صورت ميگيرد سازمان بخشي از فعاليت خود را به اين بخش معطوف كرده است.
بخش ساختمان و مسكن شركت بهينه سازي مصرف سوخت از سال 1380 در خصوص اجرائي كردن مبحث 19 مقررات ملي ساختمان فعاليت مستمر داشته است. اين فعاليتها شامل هماهنگي با شهرداران مناطق مختلف شهر تهران به وسيله جلسات فني هفتگي، ايجاد كارگروه مبحث 19 در مراكز استانهاي كشور، همكاري با كميته تدوين مبحث 19 در خصوص بازنگري اين مبحث، انعقاد قراردادهاي سود تسهيلات با توليدكنندگان مصالح عايقكاري ساختمان، تهيه و تدوين استانداردهاي عايقهاي حرارتي ساختمان و تجهيز آزمايشگاههاي مصالح عايقكاري حرارتي به منظور تضمين كيفيت و استاندارد مصالح عايقكاري استفاده شده در ساختمان بوده است. در زمينه آموزش مبحث 19به مهندسين و كادر فني مجري ساختمانها نيز بخش ساختمان و مسكن دورههاي متعددي با همكاري اساتيد مركز تحقيقات ساختمان و مسكن و سازمان نظام مهندسي كشور از سال 1381 تاكنون ارائه كرده است.
--كدام ارگان هاي كشور در زمينه اجراي اين مبحث دست اندر كار هستند؟
لنكراني: وزارت مسكن و شهرسازي مسئوليت نظارت عاليه بر اجراي ضوابط و مقررات ملي ساختمان در طراحي و اجراي ساختمانها را به عهده دارد، سازمان نظام مهندسي و شهرداريها نيز ساخت و ساز در شهرها را نظارت، كنترل و ساماندهي مينمايند. معاونت معماري و شهرسازي شهرداري تهران و معاونت محيطزيست شهرداري تهران دو سازمان هستند كه به طور مستقيم در خصوص اجراي مبحث 19 مسئوليت و فعاليت دارند.
- چه موانع و مشكلاتي بر سر راه اجراي مبحث 19 مقررات ملي ساختمان در ساختمان هاي كشور وجود دلرد؟
لنكراني: مشكلات متعددي جهت اجرائي شدن مبحث 19 مقررات ملي ساختمان در كشور وجود دارد كه براي فائق آمدن به مشكلات مذكور و اجرائي كردن مبحث 19 مقررات ملي ساختمان اجراي موارد متعددي به طور همزمان ضروري است. با توجه به ارزان بودن حاملهاي انرڿي در كشور و نداشتن آگاهي عمومي در خصوص ضرورت كنترل مصرف انرڿي، اطلاعرساني و فرهنگسازي عمومي در اين زمينه از فعاليتهاي اصلي شركت بوده است، در اين خصوص از طريق انواع كاتالوگ و بروشور، جرائد، روزنامهها، نشريات و راديو و تلويزيون و ساير رسانههاي عمومي نسبت به آگاهسازي عمومي در كشور اقدام شده است. اطلاعرساني تخصصي بايد علاوه بر سازندگان ساختمان، به خريداران ساختمان نيز داده شود. به دليل عدم آگاهي مهندسين و سازندگان و دستاندركاران صنعت ساختمان در خصوص نحوه عايقكاري و اجراي مبحث 19 در ساختمان، اطلاعرساني و آموزش به اين افراد نيز در دستور كار شركت بهينه سازي مصرف سوخت قرار دارد و تاكنون دورههاي آموزشي متعددي توسط بخش ساختمان و مسكن برگزار شده است. تهيه و تدوين نرمافزارهاي تخصصي و عمومي در اين زمينه نيز در زمره فعاليتهاي اين بخش از شركت ميباشد. در حال حاضر با وجود آنكه اجراي مبحث 19 مقررات ملي ساختمان در تمامي ساختمانهاي در حال ساخت اجباري و الزامي اعلام گرديده است، هنوز هماهنگيهاي لازم در ساختمانهاي اجرائي و ناظر وجود ندارد.
- فرهنگسازي و اطلاع رساني صحيح در جامعه تا چه حد مي تواند در نحوه مصرف انرڿي توسط مردم تأثر گذار باشد ؟
لنكراني: ارزان بودن حاملهاي انرڿي در كشور ما متاسفانه حساسيت مردم را نسبت به استفاده صحيح و بهينه از آنها كم كرده است. مثالهاي زيادي در اين رابطه وجود دارد. به عنوان نمونه استفاده از پوشش گرم در زمستان در منازل و محل كار به دليل دماي بالاي محيط، كمتر مشاهده ميشود و يا در بسياري از فضاهاي اداري در زمستان براي كاهش دماي داخلي پنجرهها را باز ميكنند. اين نمونه كه تعداد آنها كم نيست بيانگر اين واقعيت است كه ارزش انرڿي مصرفي براي عموم افراد مفهوم نبوده و نياز به تبليغات و آگاهسازي همه جانبهاي در اين خصوص وجود دارد همانگونه كه در بالا اشاره شد اطلاعرساني و فرهنگسازي عمومي در اين زمينه از فعاليتهاي اصلي شركت بهينه سازي مصرف سوخت بوده است، در اين خصوص از طريق انواع كاتالوگ و بروشور، جرائد، روزنامهها، نشريات و راديو و تلويزيون و ساير رسانههاي عمومي نسبت به آگاهسازي عمومي در كشور اقدام شده است.
