اجراي بتن ريزي بستگي خاصی به كارايي و ويڿگي هايي از جمله همگني و عدم حضور پديده جدايي دانه ها دارد. كاربرد هاي بخصوص مثل بتن ريزي زير آب همواره به بتني جديد نياز داشته كه بدون نياز به ويبره به راحتي داخل قالب جاي گيرد، ويبره در چنين شرايطي به راحتي امكان پذير نيست.
امروزه اهميت كارايي بتن به طور گسترده اي پذيرفته شده و تأثير عواملي همچون نسبت آب به سيمان و يا ميزان افزودنيها، كاملاً شناخته شده اند. در اين راستا اگرچه بتن خود متراكم، نقطه عطفي در صنعت بتن محسوب ميشود، ليكن با اطلاعات موجود هنوز رفتار رواني اين نوع بتن و ارزيابي كارايي آن بر مهندسين كاملاً روشن نگرديده است.
اين مقاله به بررسي اين نوع بتن اختصاص دارد و در آن به موضوعاتي چون منافع اين بتن، افزودنيها، طرح اختلاط و خواص بتن تازه و سخت شده پرداخته شده است.
ادامه مطلب

1- مقدمه
بتن بدون ويبره يا بتن خود متراكم شونده پديده جديدي در علم مصالح ساختماني است كه امكانات جديدي را در اختيار قرار داده است و با استفاده از آن مي توان بر مشكلاتي كه از عدم تراكم كافي ناشي مي شود فائق آمده، كيفيت و دوام بتن را افزايش داد. (عراقيان، 1382)
بتن خود متراكمSCC انقلابي در زمينه تكنولوڿي بتن به حساب مي آيد. نظريه بتن خود متراكم توسط پروفسور حجيم اكامورا(Hajim Okamura) از دانشگاه كوچي(Kochi University) ڿاپن در سال 1986 به عنوان راه حلّي براي رشد دوام كارايي در سازه هاي بتني كه مورد توجه دولت بود، پيشنهاد گرديد. اكامورا در خلال تحقيقات خود دريافت كه علّت اصلي ضعف دوام كارايي بتن در سازه هاي ڿاپن، عدم يكپارچگي بتن در هنگام بتن ريزي مي باشد. با توسعه بتني كه خودش متراكم مي گرديد، اكامورا دليل اصلي ضعف دوام كارايي بتن را در ڿاپن برطرف نمود. در سال 1988 ، اين نظريه گسترش يافته براي اولین آزمايش با مقياس واقعي تهيه گرديد. (كوچكعلي، 1382)
اغلب، هزينه هاي SCC مواد بيشتر از هزينه مواد معادل يك بتن ويبره شده معمولي مي باشد. با اين حال وقتي SCC به طور معقول بكار برده مي شود كاهش هزينه هاي در نتيجه توليد بهتر، كوتاهي زمان ساخت و بهبود وضعيت كار جبران هزينه بالاي مواد را مي كند و در خيلي موارد ممكن است هزينه ها در آخر پروڿه نيز كمتر شوند ((Holschemacher, 2002
به سرعت در ابتداي دهه 1990 ، تنها، دانش عمومي محدودي در موردSCC وجود داشت كه عمدتاً در دست ڿاپني ها بود. فوت و فن هاي پايه اي و كاربردي به طور سرّي توسط شركتهاي بزرگ به خاطر سود بازرگاني حفظ شده بود. در اين سالها SCC تحت نامهاي بازرگاني مانند NVC (بتن بدون ويبره) يا SQC (بتن فوق روان ) استفاده ميشد. (2000 Bartos,)
2- منافع بتن SCC
بتن خود تراكم بايد داراي سياليتي باشد كه باعث خود متراكم شوندگي بدون انرڿي خارجي گردد و در حين و پس از بتن ريزي به صورت يكپارچه باقي بماند و به آساني و در خلال آرماتوربندي جريان يابد. (كوچكعلي،(1382
برخي ممكن است تصور كنند بتني كه توسط وزن خود و بدون استفاده از ويبره متراكم گردد، سالهاست كه در ساختمان سازي مورد استفاده قرار مي گيرد، اما در آن بتن، سياليت با افزايش آب، فوق روان كننده و يا تركيبي از هر دوي آنها بدست مي آيد. بعلاوه اين نوع بتن، در سازه هاي ساختماني با دوام مورد نياز معمولي بدليل محتوي بسيار زياد آب و عدم پايداري و ناهمگوني ناشي از آن در سازه استفاده نمي شود. (كوچكعلي، 1382)
علل اصلي كاربرد بتنSCC به جاي بتن معمولي را مي توان بدليل كاهش دوره ساخت سازه بتني، اطمينان از تراكم سازه بخصوص در نقاطي كه كاربرد ويبراتور دشوار است و كاهش سر و صداي مزاحم ناشي از لرزش ( بخصوص در كارخانجات توليد قطعات بتني با دوام مي توان نام برد. (عراقيان، 1382)
ديگر منافع SCC در بهبود همگني بتن توليدي و كيفيت عالي سطح بدون سوراخهاي سطحي يا ديگر اثرات منفي سطحي مي باشد (Holschemacher, 2002)
3- افزودنيهاي جديد
افزودنيهاي جديد توان توليد بتن بسيار سيال و روان كه مخلوطي همگن است، يعني همان بتن خود متراكم SCCرا ايجاد مي نماید ....